Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Her ihalede ilanı yayımlayan kurumun ihale dokümanı esastır.
Canlı açık artırma nasıl işler?
Satış ihalelerinde kurum, elden çıkaracağı varlığı (iş makinesi, araç, hurda, stok fazlası, taşınmaz) açılış bedeliyle canlı açık artırmaya çıkarır. Katılım teminatını yatırmış alıcılar oturum süresince pey verir; her yeni pey, en yüksek peyden en az artış adımı kadar yüksek olmalıdır. Oturum sonunda en yüksek peyi veren alıcı kazanır.
Vekil pey ne işe yarar?
Vekil pey, ödemeye razı olduğunuz en yüksek tutarı önceden sisteme bildirmenizdir. Siz ekran başında olmasanız bile, başka bir alıcı sizi geçtiğinde sistem sizin adınıza en küçük artış adımıyla karşılık verir ve bunu üst sınırınıza ulaşana kadar sürdürür. Üst sınırınız rakiplere gösterilmez; yalnız gerektiği kadar artış yapılır.
- Bütçenizi aşma riskini ortadan kaldırır.
- Duygusal karar verme baskısını azaltır.
- Oturum saatinde başka işiniz olsa bile katılımınızı sürdürür.
Eşit üst sınır olursa?
İki alıcının vekil sınırı aynıysa, sınırı daha önce tanımlayan alıcı önde kalır. Bu nedenle vekil peyi oturumun başında tanımlamak avantajlıdır. Sınırınızı oturum sırasında yükseltebilirsiniz; düşürmek ise yalnız o anki en yüksek pey sizde değilse anlamlıdır.
Son dakika uzatması
Bitişe kısa süre kala gelen her geçerli pey, kalan süreyi kurumun belirlediği süreye çıkarır. Böylece son saniyede verilen peye karşılık verme fırsatı herkese tanınır. Vekil peyler de bu kurala tabidir; vekil karşılığı uzatmayı tetikleyebilir.
Kazandıktan sonra
Kazanan alıcıya bildirim gider; ödeme ve teslim alma adımları "Peylerim" ekranında takip edilir. Ödemenin şartnamedeki sürede yapılmaması hâlinde katılım teminatının gelir kaydedilmesi gibi sonuçlar doğabilir. Kazanamayan alıcıların katılım teminatları iade listesine alınır.
Kapalı zarf satışla farkı
Bazı satış ihalelerinde kurum canlı oturum yerine kapalı zarf teklif toplar. Bu yöntemde her alıcı tek bir teklif verir ve rakiplerin tekliflerini görmez; açılışta en yüksek teklif kazanır. Kapalı zarf, az sayıda alıcının beklendiği ya da değerlemesi karmaşık varlıklarda tercih edilir. Canlı açık artırma ise çok sayıda alıcının ilgisini çeken standart varlıklarda (iş makinesi, araç, hurda) genellikle daha yüksek bedel sağlar.
Sık yapılan hatalar
- Vekil sınırını KDV ve nakliye maliyetini düşünmeden belirlemek.
- Katılım teminatını oturum gününe bırakmak; teminatı onaylanmamış alıcı pey veremez.
- Ekspertiz raporunu okumadan, yalnız fotoğraflara bakarak sınır belirlemek.
- Oturum sonunda ödeme ve teslim süresini takvime işlememek.
Zarfora'da canlı oturum odası
Oturum odası, büyük bir kronometre, en yüksek pey, sizin durumunuz ("en yüksek pey sizde" ya da "geçildiniz") ve canlı pey akışından oluşur. Artış adımı tuşları bir sonraki geçerli tutarı otomatik hesaplar; vekil pey alanına üst sınırınızı yazıp kaydettiğinizde sistem sizin adınıza karşılık verir. Uzatma gerçekleştiğinde ekranda belirgin bir şerit belirir. Aynı hesapla birden fazla sekmede ya da telefonda açık olan oda, saniyeler içinde aynı durumu gösterir.
Kurum açısından artış adımı ve açılış bedeli
Açılış bedeli çok yüksek belirlenirse katılım azalır; çok düşük belirlenirse oturum uzar ve kurum bu sürede yeterli ilgiyi toplayamazsa beklenenin altında bir bedele razı olmak zorunda kalabilir. Muhammen bedelin altında ama makul bir açılış bedeli ile birlikte gizli bir rezerv (satışın gerçekleşmesi için asgari bedel) kullanmak sık başvurulan bir yöntemdir. Rezerv kullanılıyorsa ilanda bu durumun belirtilmesi, alıcıların beklentisini doğru yönetir.
Artış adımı ise varlığın değerine oranla seçilmelidir. Milyonlarca liralık bir iş makinesi lotunda birkaç yüz liralık adım oturumu gereksiz uzatır; çok büyük bir adım ise alıcıları erken çekilmeye zorlar.
Kontrol listesi
Yazıdaki adımları uygularken aşağıdaki listeyi tek tek işaretleyebilirsiniz:
- Ekspertiz raporunu ve galeri fotoğraflarını inceleyin; mümkünse yer görmeye katılın.
- KDV, nakliye ve yükleme dahil toplam bütçenizi belirleyin.
- Katılım teminatını oturumdan önce yatırın ve onayını bekleyin.
- Vekil pey sınırınızı oturumun başında tanımlayın.
- Uzatma kuralını hesaba katarak oturumun sonuna kadar bildirimleri açık tutun.
- Kazanırsanız ödeme ve teslim alma sürelerini hemen takviminize işleyin.
Kısaca
Vekil pey, açık artırmada bütçenizi koruyan otomatik bir temsilcidir: siz üst sınırı belirlersiniz, sistem gerektiği kadar ve en küçük adımla karşılık verir. Son dakika uzatması herkese karşılık verme fırsatı tanır; vekil peyiniz bu süreçte de sizin adınıza çalışır.
Örnek
Açılış 1.200.000,00 ₺, artış adımı 10.000,00 ₺. Sizin vekil sınırınız 1.480.000,00 ₺.
- Rakip pey
- 1.350.000,00 ₺
- Vekil karşılığınız (otomatik)
- 1.360.000,00 ₺
- Rakip pey
- 1.470.000,00 ₺
- Vekil karşılığınız
- 1.480.000,00 ₺ (sınır)
Rakip 1.490.000,00 ₺ verirse sınırınız aşıldığı için bildirim alırsınız; isterseniz sınırı yükseltirsiniz.
Sık sorulan sorular
Vekil sınırımı kurum görebilir mi?
Oturum sırasında hayır. Oturum sonunda denetim izinde vekil tanımı ve otomatik peyler kayıtlıdır; itiraz hâlinde komisyon inceleyebilir.
Katılım teminatı nedir?
Açık artırmaya katılmak için oturumdan önce yatırılan güvence tutarıdır. Kazanamazsanız iade edilir. Bu demoda gerçek tahsilat yapılmaz.
Pey geri alınabilir mi?
Hayır. Verilen pey bağlayıcıdır; bu nedenle tutarı onaylamadan önce ekrandaki özet penceresini kontrol edin.


